VERT.ZOEKEN in Excel: uitleg met voorbeelden (VLOOKUP)

Met VERT.ZOEKEN zoekt u een waarde op in de eerste kolom van een tabel en haalt u het bijbehorende resultaat uit een kolom rechts daarvan op. De basissyntaxis is =VERT.ZOEKEN(zoekwaarde; tabelmatrix; kolomindex_getal; ONWAAR). Gebruik ONWAAR voor een exacte overeenkomst, wat u vrijwel altijd nodig hebt.

Hoe werkt VERT.ZOEKEN?

VERT.ZOEKEN staat voor “verticaal zoeken”. De functie neemt een waarde die u kent (bijvoorbeeld een productcode), zoekt die van boven naar beneden in de meest linkse kolom van uw tabel en geeft vervolgens een waarde terug uit dezelfde rij, maar uit een kolom die u met een nummer aanwijst. Zo koppelt u in enkele seconden een code aan een prijs, een klantnummer aan een naam of een artikel aan een voorraadaantal.

Er is een belangrijke beperking: VERT.ZOEKEN kijkt altijd naar rechts. De zoekkolom moet de eerste kolom van uw tabelmatrix zijn, en de kolom met het antwoord moet daar rechts van staan. Naar links zoeken kan VERT.ZOEKEN niet. Onthoud dat en de helft van de veelvoorkomende foutmeldingen is al opgelost.

De syntax van VERT.ZOEKEN uitgelegd

=VERT.ZOEKEN(zoekwaarde; tabelmatrix; kolomindex_getal; [benaderen])

zoekwaarde: de waarde die u zoekt, bijvoorbeeld een cel met een productcode of de tekst “C310”.
tabelmatrix: het volledige bereik waarin Excel zoekt. De eerste kolom van dit bereik is de zoekkolom.
kolomindex_getal: het volgnummer van de kolom met het antwoord, geteld vanaf de eerste kolom van de tabelmatrix. De eerste kolom is 1, de tweede kolom is 2, enzovoort.
[benaderen]: gebruik ONWAAR voor een exacte overeenkomst. WAAR (of weglaten) geeft een benaderende overeenkomst en vereist dat de eerste kolom oplopend gesorteerd is.

Wanneer gebruikt u VERT.ZOEKEN?

VERT.ZOEKEN is op zijn best als u twee lijsten wilt koppelen op basis van een gedeelde sleutel. Denk aan een orderlijst met alleen productcodes waarbij u de omschrijvingen, prijzen of voorraadstanden erbij wilt zoeken uit een aparte artikellijst. In plaats van alles handmatig over te typen laat u Excel de juiste waarde ophalen. Verandert de bronlijst, dan lopen uw resultaten automatisch mee. Dat scheelt tijd en voorkomt tikfouten.

VERT.ZOEKEN voorbeeld met een tabel

Stel, u hebt een artikellijst in het bereik A2:C5. In kolom A staan de productcodes, in kolom B de omschrijvingen en in kolom C de prijzen in euro. U wilt zowel de prijs als de omschrijving bij code C310 opzoeken.

Productcode (kolom A)	Omschrijving (kolom B)	Prijs (kolom C)
A100	USB-C-kabel	€ 12,50
B205	Draadloze muis	€ 34,00
C310	Muismat XL	€ 8,75
D415	Mechanisch toetsenbord	€ 129,00

Wilt u dit voorbeeld meteen zelf nabouwen, dan hebt u naast deze data natuurlijk Excel nodig. Werkt u met een verlopen proefversie of een oudere versie zonder de nieuwste functies? Dan is dit een echte, eenmalige Office 2021 met Excel inbegrepen, binnen enkele minuten per e-mail geleverd, inclusief factuur met btw.

Voor de prijs staat het antwoord in de derde kolom van de tabelmatrix, dus gebruikt u kolomindex 3:

=VERT.ZOEKEN("C310"; A2:C5; 3; ONWAAR)

Het resultaat is 8,75. Excel zoekt “C310” in de eerste kolom (A), vindt de rij en geeft de waarde uit kolom 3 van de tabelmatrix terug, dat is kolom C. Wilt u in plaats daarvan de omschrijving, dan telt u de kolommen opnieuw: de omschrijving staat in de tweede kolom, dus =VERT.ZOEKEN("C310"; A2:C5; 2; ONWAAR) geeft “Muismat XL”. Wilt u niet steeds de code intypen, verwijs dan naar een cel: staat de code in E2, dan gebruikt u =VERT.ZOEKEN(E2; A2:C5; 3; ONWAAR).

VERT.ZOEKEN invoeren in vijf stappen

Klik in de cel waar het antwoord moet komen en typ =VERT.ZOEKEN(.
Klik op de cel met de zoekwaarde, of typ die, en zet een puntkomma.
Selecteer de hele tabelmatrix, inclusief de zoekkolom links, en zet een puntkomma.
Typ het kolomnummer met het gewenste antwoord en zet een puntkomma.
Typ ONWAAR, sluit af met een haakje en druk op Enter.

Gedeeltelijk zoeken met jokertekens

Kent u maar een deel van de zoekwaarde, dan helpt een jokerteken. Het sterretje (*) staat voor een willekeurig aantal tekens. Met =VERT.ZOEKEN("C*"; A2:C5; 3; ONWAAR) vindt Excel de eerste code die met “C” begint. Handig bij lange artikelnamen, maar wees voorzichtig: bij meerdere treffers krijgt u alleen de eerste.

Tip: vergrendel de tabelmatrix met absolute verwijzingen

Wilt u de formule naar beneden kopieren voor een hele lijst codes, vergrendel dan de tabelmatrix met dollartekens. Zonder vergrendeling schuift het bereik mee naar beneden en krijgt u onderin fouten. Gebruik daarom:

=VERT.ZOEKEN(E2; $A$2:$C$100; 3; ONWAAR)

De dollartekens in $A$2:$C$100 houden het bereik vast terwijl E2 netjes meeloopt naar E3, E4, enzovoort. Druk op F4 nadat u een bereik hebt geselecteerd om de dollartekens snel toe te voegen.

Foutmeldingen netjes opvangen met ALS.FOUT

Wilt u niet dat er lelijke #N/B-meldingen in uw overzicht verschijnen als een code ontbreekt, wikkel VERT.ZOEKEN dan in ALS.FOUT. Die functie toont uw eigen tekst zodra de zoekopdracht mislukt:

=ALS.FOUT(VERT.ZOEKEN(E2; $A$2:$C$100; 3; ONWAAR); "Niet gevonden")

Vindt Excel de code, dan krijgt u de prijs; ontbreekt de code, dan staat er netjes “Niet gevonden” in plaats van een foutmelding. Zo blijven uw overzichten leesbaar, ook bij grote lijsten.

Waarom geeft VERT.ZOEKEN #N/B?

De foutmelding #N/B (“niet beschikbaar”) betekent dat VERT.ZOEKEN de zoekwaarde niet in de eerste kolom kon vinden. De meest voorkomende oorzaken:

De waarde staat er echt niet, of hij staat niet in de meest linkse kolom van de tabelmatrix.
Een getal is als tekst opgeslagen (of andersom). “00123” als tekst is voor Excel iets anders dan het getal 123. Zorg dat beide hetzelfde type hebben.
Er staan spaties voor of achter de waarde. Gebruik =SPATIES.WISSEN(A2) om overtollige spaties te verwijderen.
U bent het vierde argument vergeten. Zonder ONWAAR doet Excel een benaderende zoekopdracht en kan een foutmelding of een verkeerd antwoord verschijnen.

Andere veelvoorkomende fouten: #VERW! en een verkeerd antwoord

Krijgt u #VERW!, dan is kolomindex_getal groter dan het aantal kolommen in uw tabelmatrix. Vraagt u kolom 4 op in een tabel van drie kolommen, dan bestaat die kolom niet. Verlaag het nummer of breid de tabelmatrix uit.

Klopt de formule wel maar is het antwoord onlogisch, dan hebt u vrijwel zeker ONWAAR vergeten. Met WAAR (benaderend) pakt Excel de dichtstbijzijnde lagere waarde en dat werkt alleen betrouwbaar als de eerste kolom oplopend gesorteerd is. Voeg ONWAAR toe en het probleem is opgelost.

VERT.ZOEKEN vs X.ZOEKEN

In Office 2021 en Microsoft 365 bestaat een modernere opvolger: X.ZOEKEN. Die kan wel naar links zoeken, heeft standaard een exacte overeenkomst en werkt met een schonere syntaxis waarin u de zoekkolom en de resultaatkolom los aanwijst. De basisvorm is:

=X.ZOEKEN(zoekwaarde; zoekmatrix; resultaatmatrix)

Voor ons voorbeeld zou dat zijn =X.ZOEKEN("C310"; A2:A5; C2:C5). Geen kolommen tellen, geen ONWAAR onthouden en de resultaatkolom mag links van de zoekkolom staan. Werkt u met een team dat nog oudere Excel-versies gebruikt, dan blijft VERT.ZOEKEN de veiligste keuze omdat X.ZOEKEN daar niet beschikbaar is. Voor nieuwe bestanden in Office 2021 is X.ZOEKEN doorgaans handiger.

Samengevat

VERT.ZOEKEN is een van de nuttigste functies in Excel: koppel twee lijsten aan elkaar met een enkele formule. Onthoud de vier argumenten, gebruik altijd ONWAAR voor een exacte overeenkomst, vergrendel de tabelmatrix met dollartekens bij het kopieren en zorg dat de zoekkolom links staat. Loopt u tegen #N/B aan, controleer dan tekst versus getal en overtollige spaties. En wilt u de moderne route, probeer dan X.ZOEKEN in Office 2021.